7 quy định mới về bồi thường khi thu hồi đất tại TP.HCM

 

Quyết định có hiệu lực ngay từ ngày ký và được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân bị thu hồi đất, đồng thời tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án hạ tầng.

Quyết định này thay thế các quy định trước đây như Quyết định 68, 42 và 30 ban hành năm 2024, vốn từng được áp dụng tại TP.HCM và một số địa phương lân cận. Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh, nhu cầu thu hồi đất để triển khai các công trình giao thông, chỉnh trang đô thị, cải tạo kênh rạch hay xây dựng khu đô thị mới ngày càng gia tăng, việc ban hành khung chính sách rõ ràng và minh bạch được xem là yêu cầu cấp thiết.

Dưới đây là 7 điểm đáng chú ý trong quy định mới về bồi thường khi thu hồi đất tại TP.HCM.

Thứ nhất, hỗ trợ suất tái định cư tối thiểu cho người dân.
Quy định mới nêu rõ: đối với hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi và phải di chuyển chỗ ở, nếu số tiền bồi thường về đất không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước sẽ hỗ trợ thêm phần chênh lệch để người dân có thể ổn định nơi ở mới. Đây được xem là chính sách nhằm đảm bảo không ai rơi vào tình trạng không có chỗ ở sau khi đất bị thu hồi.

Thứ hai, hỗ trợ đối với đất lấn chiếm sông, kênh rạch.
Trong nhiều năm qua, tình trạng lấn chiếm đất ven kênh rạch tại TP.HCM khá phổ biến. Theo quy định mới, trường hợp đất có nguồn gốc lấn chiếm sông, ngòi, kênh rạch hoặc mặt nước chuyên dùng sẽ không được bồi thường về đất, nhưng vẫn được hỗ trợ một phần giá trị đất tùy theo thời gian sử dụng.

Cụ thể:

• Sử dụng đất trước ngày 15/10/1993: được hỗ trợ 70% giá đất tính bồi thường.

• Sử dụng đất từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2004: hỗ trợ 56% giá đất.

• Sử dụng đất từ 1/7/2004 đến trước 1/7/2014: hỗ trợ 42% giá đất.

Chính sách này được đánh giá là có tính nhân văn, đặc biệt với các khu vực nhà ven kênh rạch lâu năm.

Thứ ba, thưởng tối đa 50 triệu đồng khi bàn giao mặt bằng sớm.
Theo Điều 14 của quyết định, hộ gia đình hoặc cá nhân có đất bị thu hồi nếu bàn giao mặt bằng trước thời hạn quy định của Luật Đất đai 2024 sẽ được thưởng tối đa 50 triệu đồng mỗi hộ. Mức thưởng được tính dựa trên tổng số tiền bồi thường và hỗ trợ về đất.

Cơ chế này nhằm khuyến khích người dân hợp tác trong quá trình giải phóng mặt bằng, giúp các dự án hạ tầng lớn được triển khai nhanh hơn.

Thứ tư, quy định rõ mức hỗ trợ tạm cư cho người bị thu hồi đất.
Trong thời gian chờ bố trí tái định cư, người dân sẽ được hỗ trợ chi phí thuê nhà tạm cư. Theo quy định mới, mức hỗ trợ có thể lên đến 15 – 24 triệu đồng mỗi hộ mỗi tháng, tùy theo khu vực và quy mô hộ gia đình.

Mức hỗ trợ này được điều chỉnh nhằm phù hợp với mặt bằng giá thuê nhà tại đô thị lớn như TP.HCM.

Thứ năm, bồi thường thiệt hại đối với nhà ở và tài sản gắn liền với đất.
Quyết định cũng quy định cụ thể việc bồi thường thiệt hại nhà ở, công trình xây dựng, chi phí di chuyển tài sản và chi phí tháo dỡ. Các khoản bồi thường được xác định dựa trên giá trị thực tế của tài sản và quy định của Luật Đất đai 2024.

Thứ sáu, hỗ trợ chi phí di dời mồ mả và công trình đặc thù.
Đối với trường hợp phải di dời mồ mả, người dân sẽ được hỗ trợ chi phí cải táng, di chuyển và xây dựng lại phần mộ. Ngoài ra, các chi phí liên quan đến di dời công trình phụ trợ cũng được xem xét bồi thường theo quy định.

Thứ bảy, hỗ trợ chi phí đầu tư vào phần đất còn lại.
Trong trường hợp thu hồi một phần thửa đất khiến phần đất còn lại không còn đủ điều kiện sử dụng, người dân có thể được xem xét hỗ trợ chi phí cải tạo hoặc đầu tư vào phần đất còn lại để đảm bảo khả năng sử dụng.

Theo các chuyên gia, việc ban hành Quyết định 11/2026/QĐ-UBND được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống chính sách đất đai của TP.HCM sau khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực. Quy định mới không chỉ đảm bảo quyền lợi của người dân bị thu hồi đất mà còn góp phần tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai dự án.

Trong những năm gần đây, TP.HCM đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn như Vành đai 3, các tuyến metro, các dự án cải tạo kênh rạch và chỉnh trang đô thị, kéo theo nhu cầu giải phóng mặt bằng rất lớn.

Với các quy định mới, TP.HCM kỳ vọng sẽ đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng trọng điểm, đồng thời đảm bảo người dân bị thu hồi đất có điều kiện ổn định cuộc sống và tái lập sinh kế.