Thị trường trái phiếu: Bài toán minh bạch và kỳ luật công bố thông tin

Trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) bước vào giai đoạn phục hồi mạnh mẽ nhưng cũng đầy khắt khe về chuẩn mực quản trị, câu chuyện thực thi cam kết đang trở thành một điển hình đáng suy ngẫm. Dù sở hữu những chỉ số tài chính “vàng” và tiềm lực thực thi dự án vượt trội, một số doanh nghiệp vẫn bộc lộ những “khoảng lặng” trong kỷ luật công bố thông tin - một thước đo sống còn đối với niềm tin của trái chủ.

Sức mạnh từ nội lực tài chính: Những con số biết nói
Nhìn vào bức tranh tài chính bán niên 2025 của Cty Mặt Trời, khó có thể phủ nhận vị thế của một “ông lớn” dẫn dắt thị trường. Tính đến ngày 30/06/2025, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đạt hơn 15.286 tỷ đồng, tăng trưởng 15% so với cùng kỳ. Hiệu quả kinh doanh được minh chứng bằng con số lãi ròng 241,22 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tương đương mức lợi nhuận bình quân hơn 1,3 tỷ đồng mỗi ngày.
Ở góc độ chuyên gia, các chỉ số thanh khoản của doanh nghiệp trong năm 2025 là một điểm sáng hiếm hoi giữa bối cảnh nhiều doanh nghiệp bất động sản vẫn đang loay hoay với dòng tiền. Hệ số thanh toán ngắn hạn tăng từ 1,47 lần lên 1,64 lần; hệ số thanh toán lãi vay đạt 1,37 lần. Điều này cho thấy khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính của tập đoàn là hoàn toàn khả thi, giúp xóa tan những hoài nghi về rủi ro thanh khoản đối với các lô trái phiếu đang lưu hành.

z7676412666449-3b1186157c39dc983f587703609b8afb-1774941051.jpg
Nhiều doanh nghiệp tuy có tiềm lực tài chính mạnh nhưng quản trị thông tin chưa tương xứng.

"Gót chân Achilles" trong thực thi cam kết thông tin

Tuy nhiên, sự vững vàng về tài chính chưa đi kèm với tốc độ công bố thông tin. Theo báo cáo tình hình thực hiện các cam kết số 123 ngày 19/03/2026, doanh nghiệp đã thừa nhận sự chậm trễ trong nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ đối với 05 các mã trái phiếu trọng yếu.
Cụ thể, trong năm 2025, doanh nghiệp đã: Chậm công bố Báo cáo tài chính (BCTC) hợp nhất kiểm toán năm 2024. Chậm công bố BCTC soát xét bán niên 2025 và báo cáo tình hình tài chính vào Quý 3.
Ngay sau đó, doanh nghiệp đã hoàn thành công bố các báo cáo này một cách công khai, minh bạch, nhưng dưới góc nhìn của các nhà đầu tư, việc "khất" báo cáo tài chính là một tín hiệu cần chú ý khắc phục để không tái diễn. Trong một thị trường trái phiếu đang hướng tới sự chuẩn hóa theo Thông tư 76/2024/TT-BTC, thông tin tài chính không chỉ là con số, mà là quyền lợi cốt lõi của trái chủ để giám sát sức khỏe của "con nợ".
Nghịch lý giữa "Có tiền" và "Chậm báo cáo"
Các chuyên gia kinh tế nhận định, tình trạng của doanh nghiệp phản ánh một nghịch lý phổ biến của các doanh nghiệp tư nhân đa nghành lớn tại Việt Nam, khi tiềm lực tài chính mạnh nhưng quản trị thông tin chưa tương xứng.
Về mục đích sử dụng vốn: Công ty vẫn tuân thủ nghiêm túc cam kết sử dụng vốn cho các dự án trọng điểm như KĐT tại Hòa Hải - Hòa Quý (Đà Nẵng) hay CVN Sầm Sơn. Điều này đảm bảo rằng tài sản đảm bảo và nguồn thu tương lai để trả nợ vẫn đang được hình thành.
Về nghĩa vụ thanh toán: Doanh nghiệp vẫn thực hiện đầy đủ, đúng hạn các kỳ thanh toán gốc và lãi trái phiếu. Đây là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp giữ chân nhà đầu tư trong ngắn hạn.
Về rủi ro quản trị: Việc chậm trễ báo cáo tài chính soát xét phản ánh những nút thắt trong quy trình kế toán hoặc sự phức tạp trong cấu trúc sở hữu của hệ sinh thái. Trong giai đoạn thị trường đang thanh lọc mạnh mẽ như năm 2025-2026, sự minh bạch chậm trễ có thể làm gia tăng chi phí huy động vốn trong tương lai, khi các tổ chức xếp hạng tín nhiệm coi đây là một điểm trừ trong hồ sơ rủi ro.

Trong kỷ nguyên mới của thị trường tài chính, "im lặng không còn là vàng". Sự tuân thủ cam kết về thông tin chính là "tài sản đảm bảo" vô hình nhưng giá trị nhất mà doanh nghiệp có thể mang lại cho trái chủ, bên cạnh những công trình biểu tượng và những con số lợi nhuận nghìn tỷ.

"Sự chậm trễ của doanh nghiệp trên không phải là cá biệt, nhưng đặt trong tương quan với 'làn sóng' xử phạt của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) từ năm 2025 đến đầu năm 2026, rủi ro pháp lý là hiện hữu. Các doanh nghiệp như R&H hay nhóm năng lượng Xuân Thiện đã phải trả giá bằng các quyết định xử phạt hành chính và sự sụt giảm tín nhiệm nghiêm trọng khi 'giấu' báo cáo tài chính. Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, một số "ông lớn" đã lọt vào tầm ngắm của các cơ quan thanh tra do quy mô phát hành lớn nhưng chậm thanh toán hoặc có dấu hiệu sai lệch thông tin như Nova.land; Cát Liên Hoa và Residence; Sunny World và Địa ốc Tân Kỷ...

Từ ngày 09/01/2026, Nghị định 306/2025/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực, tăng mức phạt đối với hành vi công bố thông tin sai lệch lên tới 200 triệu đồng. Đây là lời cảnh báo đắt giá cho bất kỳ doanh nghiệp nào, kể cả những doanh nghiệp đa nghành hàng đầu.

 

Nguyễn Dương - Nguyễn Đăng

Link nội dung: https://www.pld.net.vn/thi-truong-trai-phieu-bai-toan-minh-bach-va-ky-luat-cong-bo-thong-tin-a20629.html