Đồng hành để vươn xa

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị quyết 79 là sự chuyển dịch tư duy phát triển từ “song hành” sang “liên kết hệ sinh thái” giữa các khu vực kinh tế. Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, khi doanh nghiệp Nhà nước được trao vai trò kiến tạo và dẫn dắt, còn doanh nghiệp tư nhân được mở rộng không gian tham gia vào các chuỗi giá trị lớn, nền kinh tế sẽ hình thành những động lực tăng trưởng mới mang tính cộng hưởng và bền vững hơn.

Doanh nghiệp Nhà nước là "hạt nhân kiến tạo hệ sinh thái" dẫn dắt các ngành kinh tế khác phát triển

Ông Phạm Hồng Hải - Tổng Giám đốc OCB: "Nghị quyết không chỉ dừng lại ở việc "gỡ khó", mà còn định hình lại vai trò của DNNN như một "hạt nhân kiến tạo hệ sinh thái" – dẫn dắt các ngành then chốt như hạ tầng, năng lượng, logistics" - Ảnh: VGP/LT

Ông Phạm Hồng Hải - Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB):

Theo tôi, điểm cốt lõi của Nghị quyết 79 là tạo ra một cơ chế đủ mạnh để tháo gỡ những "nút thắt" tồn tại lâu nay trong khu vực DNNN, đặc biệt là về cơ chế quản trị, phân bổ nguồn lực và trách nhiệm giải trình. Khi các rào cản này được tháo gỡ, DNNN sẽ có điều kiện vận hành linh hoạt hơn theo nguyên tắc thị trường, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư, tối ưu hóa nguồn lực và cải thiện năng lực cạnh tranh.

Quan trọng hơn, Nghị quyết không chỉ dừng lại ở việc "gỡ khó", mà còn định hình lại vai trò của DNNN như một "hạt nhân kiến tạo hệ sinh thái" – dẫn dắt các ngành then chốt như hạ tầng, năng lượng, logistics. Khi các dự án quy mô lớn được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả, chúng sẽ tạo ra nền tảng hạ tầng vững chắc, từ đó kích hoạt dòng vốn xã hội, lan tỏa sang các khu vực kinh tế khác và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho toàn bộ nền kinh tế.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị quyết 79 là sự chuyển dịch trong tư duy phát triển – từ mô hình các khu vực kinh tế vận hành tương đối độc lập sang một hệ sinh thái liên kết, nơi các thành phần kinh tế bổ trợ và cộng hưởng lẫn nhau.

Tinh thần kết nối giữa các thành phần kinh tế trong Nghị quyết 79 vì vậy mang ý nghĩa rất lớn. Lần đầu tiên, vai trò của DNTN được đặt trong một chuỗi giá trị liên kết chặt chẽ với DNNN, thay vì tồn tại song song như trước đây.

Nghị quyết đã mở ra những tiền đề cụ thể như cơ chế đặt hàng – đấu thầu minh bạch, thúc đẩy hợp tác công – tư và đặc biệt là khuyến khích DNNN "mở" hệ sinh thái để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào các dự án quy mô lớn. 

Điều này giúp doanh nghiệp tư nhân không chỉ dừng lại ở vai trò nhà cung ứng, mà có thể trở thành đối tác chiến lược, cùng chia sẻ giá trị và rủi ro trong chuỗi giá trị. Đây là những điều tôi tin rằng sẽ giúp nền kinh tế Việt Nam không ngừng được đẩy mạnh và phát triển.

Nghị quyết 79 đang mở ra một giai đoạn phát triển mới, nơi hệ thống ngân hàng không chỉ là "huyết mạch" của nền kinh tế, mà còn trở thành một trong những lực lượng tham gia vào quá trình kiến tạo và dẫn dắt tăng trưởng bền vững - Ảnh: VGP/LT

Trong bối cảnh kinh tế số và kinh tế xanh đang trở thành xu thế chủ đạo, các doanh nghiệp - đặc biệt trong lĩnh vực tài chính ngân hàng cũng rất cần những chính sách cộng hưởng để có thể bứt phá. Có thể kể đến một số yếu tố then chốt như: Chúng ta cần một cơ chế tín dụng ưu tiên cho các dự án xanh, chuyển đổi số để từ đó khuyến khích dòng vốn cho các dự án xanh.

Chúng ta cũng cần một khung pháp lý rõ ràng, linh hoạt cho các mô hình tài chính mới như fintech, ngân hàng số và đặc biệt là các chính sách khuyến khích, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thử nghiệm mô hình kinh doanh mới. Tôi tin rằng, những yếu tố này sẽ giúp khu vực tư nhân bứt phá, đồng thời tạo ra sự cộng hưởng thực chất với khu vực DNNN, hình thành nên các chuỗi giá trị có chiều sâu và sức cạnh tranh cao hơn.

Trong bối cảnh Nghị quyết 79 tạo ra một hành lang pháp lý thông thoáng hơn cùng với các cơ chế đặc thù mang tính đột phá, tác động của Nghị quyết này không chỉ dừng lại ở khu vực DNNN, mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới hệ thống tài chính – ngân hàng, đặc biệt là khối ngân hàng tư nhân.

Thứ nhất, khi các dự án hạ tầng trọng điểm và các chuỗi giá trị lớn được khơi thông, nhu cầu vốn trung và dài hạn sẽ gia tăng mạnh mẽ. Đây là cơ hội để các ngân hàng mở rộng tín dụng một cách có chọn lọc, đồng thời cải thiện chất lượng tài sản thông qua việc tham gia vào các dự án có nền tảng tốt và tính lan tỏa cao.

Thứ hai, một hành lang pháp lý minh bạch và linh hoạt hơn sẽ giúp các ngân hàng chủ động hơn trong chiến lược kinh doanh. Điều này thể hiện ở khả năng phát triển các sản phẩm tài chính xanh, tài chính số, cũng như tham gia sâu hơn vào các mô hình hợp tác công – tư và các chuỗi giá trị do DNNN dẫn dắt.

Có thể nói, Nghị quyết 79 đang mở ra một giai đoạn phát triển mới, nơi hệ thống ngân hàng không chỉ là "huyết mạch" của nền kinh tế, mà còn trở thành một trong những lực lượng tham gia vào quá trình kiến tạo và dẫn dắt tăng trưởng bền vững.

Cùng xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp quy mô lớn

Ông Phan Minh Thông, Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sinh: "Nghị quyết 79 yêu cầu các DNNN cũng phải quốc tế hóa quản trị và tiên phong về công nghệ, là cơ hội rất lớn để tái cấu trúc lại hệ sinh thái nông nghiệp của Việt Nam" - Ảnh: VGP/LT

Ông Phan Minh Thông, Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sinh:

Theo tôi, Nghị quyết 79 đặt ra một yêu cầu quan trọng: doanh nghiệp phải vận hành theo chuẩn mực quốc tế.

Khi Nghị quyết 79 yêu cầu các DNNN cũng phải quốc tế hóa quản trị và tiên phong về công nghệ, tôi cho rằng đây là cơ hội rất lớn để tái cấu trúc lại hệ sinh thái nông nghiệp của Việt Nam.

Doanh nghiệp tư nhân có lợi thế về tốc độ, khả năng thích nghi với thị trường và mạng lưới khách hàng quốc tế. Trong khi đó, các tập đoàn Nhà nước lại có lợi thế về quy mô, hạ tầng và khả năng dẫn dắt các chương trình lớn.

Nếu hai khu vực này cùng vận hành theo một hệ chuẩn quản trị hiện đại và minh bạch, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng những chuỗi giá trị nông nghiệp có quy mô lớn, có dữ liệu truy xuất rõ ràng và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phát triển bền vững. Tôi cho rằng đây chính là chìa khóa để nông sản Việt Nam không chỉ xuất khẩu nhiều hơn mà còn bước vào phân khúc giá trị cao hơn tại các thị trường như EU và Mỹ.

Khi Nghị quyết 79 đặt trọng tâm vào hiện đại hóa hệ thống hạ tầng quốc gia như cảng biển, kho bãi và logistics và đây là tiền đề then chốt để giảm chi phí hàng hóa xuất khẩu, từ đó góp phần rất lớn đến nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Nếu các doanh nghiệp hạ tầng Nhà nước chuyển sang quản trị hiện đại, minh bạch và ứng dụng công nghệ, chúng ta có thể kỳ vọng vào nhiều thay đổi tích cực như: Tối ưu hóa dòng chảy hàng hóa, giảm thời gian lưu kho và thông quan; kết nối tốt hơn giữa vùng nguyên liệu – nhà máy – cảng biển và tăng tính ổn định và khả năng dự báo của chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, chi phí logistics hiện nay là một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam. Có những thời điểm chi phí logistics chiếm 20–30% giá trị sản phẩm, trong khi ở nhiều quốc gia cạnh tranh con số này chỉ khoảng 10–15%. Điều đó khiến nông sản Việt dù chất lượng tốt nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế.

Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng những chuỗi giá trị nông nghiệp có quy mô lớn, có dữ liệu truy xuất rõ ràng và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phát triển bền vững - Ảnh: VGP/LT

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu như Phúc Sinh, nếu chi phí logistics được tối ưu hóa và hệ thống hạ tầng vận hành hiệu quả hơn, chúng tôi sẽ có thêm nguồn lực để đầu tư vào chất lượng sản phẩm, phát triển vùng nguyên liệu bền vững và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam.

Tôi tin rằng khi hạ tầng quốc gia được hiện đại hóa và quản trị theo chuẩn mực quốc tế, kết hợp với sự năng động của khu vực doanh nghiệp tư nhân, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng những chuỗi cung ứng nông sản cạnh tranh hàng đầu thế giới.

Kinh tế nhà nước "mở đường", doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá trong chuỗi giá trị mới

TS. Lê Văn Hỷ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM (HCM-SME) - Ảnh: VGP/LT

TS. Lê Văn Hỷ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM:

Theo tôi, điểm đáng chú ý của Nghị quyết 79 là không chỉ tiếp tục khẳng định kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, mà còn đi thẳng vào yêu cầu đổi mới cách thức phát huy vai trò ấy theo hướng hiện đại, hiệu quả và mang tính dẫn dắt thực chất hơn. Đây là một bước phát triển mới trong tư duy về kinh tế nhà nước khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Nghị quyết 79 đặt rất rõ yêu cầu phải hạch toán đầy đủ các nguồn lực nhà nước theo nguyên tắc thị trường, đồng thời tách bạch chức năng quản lý nhà nước, chức năng chủ sở hữu, nhiệm vụ chính trị và hoạt động kinh doanh. Đồng thời, xác lập rõ hơn sứ mệnh của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn mới: phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, nhất là trong các ngành, lĩnh vực then chốt, thiết yếu, chiến lược như năng lượng, logistics, tài chính - ngân hàng, hạ tầng số, điện tử - viễn thông, công nghệ, khoáng sản chiến lược…

Cơ chế quan trọng nhất mà Nghị quyết 79 mở ra là tạo điều kiện để DNNN dẫn dắt bằng đầu tư vào hạ tầng chiến lược, công nghệ lõi, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các chuỗi giá trị mới. Khi hạ tầng tốt hơn, dữ liệu tốt hơn, năng lượng ổn định hơn, logistics hiệu quả hơn, thì không chỉ DNNN hưởng lợi, mà toàn bộ khu vực doanh nghiệp Việt Nam cũng được nâng đỡ.

Với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Nghị quyết 79 mở ra cơ hội lớn hơn nhiều so với cách hiểu thông thường. Tinh thần rất rõ của Nghị quyết là DNNN không phát triển theo hướng khép kín, mà phải liên kết, dẫn dắt, huy động và lan tỏa nguồn lực sang các khu vực kinh tế khác. Đây chính là không gian phát triển rất quan trọng cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Như vậy, cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa là có điều kiện tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị do các tập đoàn, tổng công ty lớn của nhà nước dẫn dắt, nhất là trong các lĩnh vực như logistics, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ công nghệ, chuyển đổi số, năng lượng, vật liệu, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh.

Một nền kinh tế mà hạ tầng tốt hơn, dữ liệu công tốt hơn, thủ tục không chồng chéo, cơ chế giám sát rõ hơn, sẽ là nền kinh tế mà doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm cơ hội tiếp cận thị trường và giảm bớt chi phí tuân thủ. Ở góc độ đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ là đối tượng được hỗ trợ, mà còn là bên hưởng lợi từ một thể chế vận hành lành mạnh hơn.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành hiện thực nếu doanh nghiệp nhỏ và vừa đủ năng lực bước vào chuỗi. Trong bối cảnh mới, doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể phát triển theo lối cũ, quản trị thủ công, vốn mỏng, công nghệ thấp, tính liên kết yếu. Khi các doanh nghiệp nhà nước nâng chuẩn quản trị, công nghệ, minh bạch, thì các doanh nghiệp đối tác, nhà cung ứng của họ cũng phải nâng chuẩn tương ứng. Điều đó có nghĩa là doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ phải thay đổi mạnh hơn về quản trị, nhân lực, tài chính, số hóa, tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc, tuân thủ pháp lý và năng lực thực hiện hợp đồng.

Do đó, cần đặt Nghị quyết 79 trong thế gắn kết với Nghị quyết 68. Nghị quyết 68 xác định rất rõ kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, đồng thời nhấn mạnh việc tháo gỡ các rào cản về thể chế, vốn, đất đai, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, liên kết chuỗi và phát triển đội ngũ doanh nhân. Khi Nghị quyết 79 tạo ra "đầu kéo" ở khu vực kinh tế nhà nước, thì Nghị quyết 68 phải bảo đảm "năng lực tham gia" cho khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chỉ khi hai nghị quyết này được triển khai đồng bộ, mới hình thành được một hệ sinh thái phát triển có trụ đỡ, có động lực, có lan tỏa và có sức cạnh tranh quốc gia mạnh hơn.

Nếu kinh tế nhà nước làm tốt vai trò mở đường, kiến tạo và ổn định; nếu kinh tế tư nhân được tiếp thêm nguồn lực để bứt phá, thì doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ chính là lực lượng chuyển hóa tinh thần của hai nghị quyết thành sinh khí phát triển trong đời sống kinh tế thường nhật. Đó cũng là con đường để củng cố nội lực quốc gia, nâng sức chống chịu của nền kinh tế, giúp doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu hơn, bản lĩnh hơn trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.