Những "lỗ hổng" trong quản lý và sai phạm của doanh nghiệp khoáng sản tại Hải Dương

Ngày 26/02/2026, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận số 72/KL-TTCP, phơi bày thực trạng đáng báo động về công tác quản lý và hoạt động khai thác vật liệu xây dựng tại tỉnh Hải Dương (nay là thành phố Hải Phòng) giai đoạn 2019 - 2024. Bên cạnh những thiếu sót trong công tác điều hành của cơ quan nhà nước, sự "tùy tiện" của nhiều doanh nghiệp trong quá trình khai thác, vận chuyển đã trở thành tâm điểm của những sai phạm nghiêm trọng, đe dọa đến nguồn tài nguyên và trật tự quản lý khoáng sả

Khai thác vượt ngưỡng và sai thiết kế

Theo kết luận thanh tra, tình trạng các doanh nghiệp khai thác không đúng quy định diễn ra khá phổ biến. Nhiều dự án đã bất chấp các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật để tối đa hóa lợi nhuận.

Một số dự án có hành vi khai thác vượt công suất cho phép hoặc không tuân thủ thiết kế kỹ thuật mỏ đã được phê duyệt.

Tình trạng khai thác ra ngoài ranh giới được cấp phép đã bị cơ quan chức năng phát hiện, cho thấy sự buông lỏng trong kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp.
 

set-trang-1777020160.jpg
Những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật về khoáng sản mà còn tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên quốc gia - một dạng “chảy máu tài nguyên” khó kiểm soát nếu không được phát hiện kịp thời.

Nghiêm trọng hơn, một số doanh nghiệp đã được cấp phép và tiến hành khai thác ngay trong các khu vực cấm hoạt động khoáng sản liên quan đến lĩnh vực quân sự và văn hóa (vùng VHI).

"Né" giám sát và trốn tránh trách nhiệm môi trường

Để che giấu sản lượng thực tế và cắt giảm chi phí, không ít đơn vị đã cố tình bỏ qua các quy định về hạ tầng kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Doanh nghiệp đã vô hiệu hóa công cụ giám sát bằng việc không thực hiện lắp đặt trạm cân và camera theo quy định đã khiến công tác quản lý sản lượng khai thác và vận chuyển trở nên khó khăn, tạo kẽ hở cho việc gian lận thuế phí.

Nhiều doanh nghiệp không thực hiện xây dựng các công trình bảo vệ môi trường theo quy định, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh xung quanh khu vực mỏ.

moi-truong-1777020159.jpg
Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao phục vụ phát triển hạ tầng, áp lực khai thác nhanh, mạnh đã khiến nhiều doanh nghiệp coi nhẹ yếu tố môi trường. Hệ quả là chi phí môi trường bị “đẩy” sang cộng đồng và thế hệ tương lai.

Nhiều mỏ khoáng sản dù đã hết hạn nhưng không thể thực hiện thủ tục đóng cửa mỏ do doanh nghiệp chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Những "điểm đen" điển hình cần xử lý nghiêm

Kết luận thanh tra đã điểm mặt chỉ tên những dự án có sai phạm nghiêm trọng, cần phải áp dụng các biện pháp chế tài mạnh tay.

Cụ thể, tại dự án mỏ đất đồi Ngang Vọng (phường Thái Học, TP Chí Linh) do Công ty TNHH MTV TM Tân Thành thực hiện, bị kiến nghị thu hồi giấy phép do việc gia hạn khai thác không đúng quy định của Luật Khoáng sản.

Dự án tại khu vực đồi Thông (phường Phả Lại, TP Chí Linh) do Công ty CP SX TM và DV Minh Hằng thực hiện, vi phạm khu vực cấm hoạt động khoáng sản thuộc lĩnh vực quân sự và văn hóa.

Dự án Mỏ đất sét trắng (phường Cộng Hòa, TP Chí Linh) do Công ty CPĐT phát triển thương mại Tân Thành Long thực hiện, cũng nằm trong danh sách khai thác tại khu vực cấm.

khai-thac-chi-linh-1777020159.jpg
Khi tài nguyên ngày càng khan hiếm và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng cao, việc siết chặt kỷ cương, minh bạch hóa hoạt động khai thác không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc.

Những sai phạm nêu trên không chỉ phản ánh sự thiếu trách nhiệm của các doanh nghiệp mà còn đặt ra dấu hỏi về hiệu quả giám sát của các cơ quan tham mưu địa phương.

Để lập lại kỷ cương, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị xử lý nghiêm các chủ dự án vi phạm, đồng thời nhấn mạnh nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự sẽ chuyển cơ quan điều tra xử lý.

Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp đang có tư tưởng "khai thác tận diệt", coi thường quy định pháp luật và trách nhiệm với cộng đồng.

Hoàng Pháp

Link nội dung: https://www.pld.net.vn/nhung-lo-hong-trong-quan-ly-va-sai-pham-cua-doanh-nghiep-khoang-san-tai-hai-duong-a20755.html