Áp lực trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn dồn về quý cuối năm

Ngân hàng, Bất động sản dẫn đầu phát hành

Theo số liệu từ Chứng khoán MBS, từ đầu năm, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) phát hành đạt 40,1 nghìn tỷ đồng, tăng 60% so với cùng kỳ. Lãi suất TPDN bình quân gia quyền trong quý I/2026 ước đạt khoảng 7,9%, cao hơn so với năm 2025. Theo đó, Bất động sản là nhóm ngành có giá trị phát hành cao nhất với 24,1 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 60%.

Dữ liệu cho thấy lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành đều tập trung ở nhóm ngân hàng và chứng khoán.

Nhóm Ngân hàng chiếm tỷ trọng 28,6% với tổng giá trị phát hành đạt 11,5 nghìn tỷ đồng. Các ngân hàng có giá trị phát hành lớn nhất gồm có: HDB (4,7 nghìn tỷ đồng), BIDV (3,3 nghìn tỷ đồng) và CTG (2,2 nghìn tỷ đồng). Riêng trong tháng 3/2026 hoạt động mua lại TPDN trước hạn gia đạt khoảng 7,7 nghìn tỷ đồng, tăng 265% so với tháng trước nhưng giảm 22,8% so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm Bất động sản chiếm 74% với trị giá mua lại khoảng 5,7 nghìn tỷ đồng, chủ yếu đến từ đợt mua lại 5,5 nghìn tỷ đồng của Capitaland Tower. Nhóm Ngân hàng ghi nhận mức mua lại 1,7 nghìn tỷ đồng chiếm 22,3% tổng giá trị mua lại.

Về tình hình chậm trả TPDN, theo Chứng khoán MBS, tháng 3/2026 ghi nhận 9 mã trái phiếu chậm thanh toán gốc,lãi với giá trị chậm trả gần 4,7 nghìn tỷ đồng. Trong đó có 2 mã trái phiếu công bố chậm trả lần đầu của Công ty TNHH Thành phố Aqua và Công ty TNHH Phát triển Bất động sản Nhà Sài Gòn với tổng mệnh giá 840 tỷ đồng. Lũy kế đến hết quý I/2026, tổng giá trị trái phiếu đang chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán ước đạt khoảng 30,8 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 2,2% dư nợ TPDN toàn thị trường.

Áp lực thanh toán

Theo nhận định Chứng khoán MBS, việc thanh toán chậm trả TPDN trong quý I/2026 sẽ gây áp lực thanh toán dự kiến sẽ gia tăng trong quý tới. Cụ thể, riêng tháng 4/2026 ghi nhận khoảng 28 nghìn tỷ đồng TPDN đáo hạn (đã trừ các khoản mua lại trước hạn), tăng gần 250% so với cùng kỳ. Trong quý II/2026, ước tính có khoảng 58 nghìn tỷ đồng TPDN đến hạn ( tăng 140% so với cùng kỳ). Trong đó, nhóm Bất động sản chiếm tới 79%, tương đương hơn 46 nghìn tỷ đồng…

Như vậy có thể khẳng định áp lực đáo hạn trái phiếu là rất lớn. Vậy giải pháp nào làm giảm áp lực thanh toán khi trái phiếu đáo hạn cho các tổ chức phát hành?

Theo các chuyên gia cần bảo đảm quyền lợi của trái chủ, các tổ chức phát hành có thể kết hợp linh hoạt nhiều giải pháp.

Đầu tiên là gia hạn nợ có điều kiện. Tổ chức phát hành có thể thỏa thuận với trái chủ để kéo dài kỳ hạn trái phiếu trong giới hạn pháp lý. Theo các quy định hiện hành các, tổ chức phát hành có thể gia hạn tối đa 2 năm nếu được trái chủ chấp thuận.

Việc gia hạn có thể kèm theo các điều kiện tăng lãi suất để bù đắp rủi ro kéo dài cho nhà đầu tư, bổ sung tài sản bảo đảm hoặc điều khoản bảo lãnh, siết chặt điều khoản hợp đồng… Với phương án này, doanh nghiệp có thêm thời gian tái cấu trúc, trái chủ vẫn duy trì vị thế chủ nợ với mức bù đắp hợp lý, giảm áp lực bán tháo trái phiếu.

Giải pháp nữa là đổi trái phiếu lấy cổ phiếu hoặc trái phiếu chuyển đổi,theo giá thị trường đã được định giá độc lập. Phương án này giúp giảm đòn bẩy tài chính nhanh, đồng thời gắn lợi ích trái chủ với sự phục hồi của doanh nghiệp.

Ngoài ra là giải pháp mua lại trước hạn hoặc đổi lô. Doanh nghiệp có thể đề xuất mua lại một phần hoặc toàn bộ trái phiếu trước hạn bằng tiền mặt, từ đó giảm ngay lượng trái phiếu đáo hạn, phân tán rủi ro đáo hạn và tận dụng thanh khoản ngân hàng - nhóm hiện đang dẫn dắt thị trường sơ cấp, để hỗ trợ các giao dịch hoán đổi cấu trúc nợ.

Như vậy, các doanh nghiệp cần kết hợp linh hoạt những nhóm giải pháp trên, tùy đặc thù từng ngành và sức khỏe tài chính từng doanh nghiệp, thì áp lực đáo hạn trái phiếu sẽ bớt áp lực đè nặng khi thời hạn chi trả ến gần.

Dữ liệu của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam cho thấy, thị trường TPDN đã có sự phục hồi đáng kể về quy mô. Hiện quy mô thị trường cuối năm 2025 đạt khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 11 - 12% GDP. Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với hệ thống tín dụng ngân hàng, quy mô này vẫn còn khiêm tốn. Thị trường theo đó vẫn cần phải có trợ lực và nhiều giải pháp để trở thành kênh dẫn vốn trung dài hạn của nền kinh tế.

Đặc biệt, nếu so với mục tiêu Chính phủ đặt ra là đưa dư nợ TPDN lên mức 25% GDP vào năm 2030, con số thực tế cho thấy tốc độ và cách thức phát triển thị trường TPDN chưa đạt được mục tiêu đề ra. Phát hành riêng lẻ vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo, trong khi dòng vốn tập trung chủ yếu vào một số nhóm ngành quen thuộc như ngân hàng và bất động sản.