Bộ Công an được giao trọng trách triển khai cơ chế đặc thù xử lý vi phạm đất đai trước Luật Đất đai 2024

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Quyết định số 1020/QĐ-TTg ngày 09/6/2026, ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nghị quyết số 29/2026/QH16 được Quốc hội ban hành ngày 24/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/5/2026.

Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Kế hoạch được ban hành nhằm phân công cụ thể cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn và sản phẩm đầu ra trong quá trình triển khai Nghị quyết. Cách làm được xác định theo yêu cầu “06 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả.

Điểm đáng chú ý của chính sách lần này là xử lý các vi phạm đất đai trong bối cảnh lịch sử cụ thể, nhưng không hợp pháp hóa sai phạm, không tạo kẽ hở cho sai phạm mới. Nghị quyết 29/2026/QH16 xác định phạm vi xử lý đối với các hành vi vi phạm tại dự án, công trình vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và không tham nhũng, xảy ra trước ngày 01/8/2024; đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài trước thời điểm này.

Cách tiếp cận này thể hiện rõ yêu cầu điều hành: không để đất đai, dự án, nguồn lực xã hội tiếp tục bị “đóng băng” vì vướng mắc kéo dài; nhưng việc tháo gỡ phải đi cùng kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chính sách để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che vi phạm.

Trong Kế hoạch triển khai, Bộ Công an được giao nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, Bộ Công an cùng Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nội vụ chủ trì việc quán triệt, truyền thông, phổ biến Nghị quyết và các văn bản hướng dẫn. Các địa phương cũng được yêu cầu tổ chức hội nghị, tọa đàm, tài liệu phổ biến, bài đăng báo chí, tạp chí, phóng sự trong năm 2026.

Đáng chú ý nhất, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên ngành tư pháp Trung ương, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan xây dựng, ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù về hình sự, tố tụng hình sự, thi hành án để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực. Thời hạn thực hiện nhiệm vụ này là tháng 8/2026.

Cùng với đó, trong tháng 7/2026, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng được giao phối hợp với Bộ Tư pháp xây dựng, ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý kỷ luật đối với cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang có vi phạm pháp luật về đất đai nhưng không tham nhũng, xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực.

Kế hoạch cũng giao Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Tài chính giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện đúng tiến độ và báo cáo kết quả thực hiện. Đây là điểm cho thấy Chính phủ đặt yêu cầu tổ chức thực thi lên hàng đầu, tránh tình trạng chính sách đã có nhưng chậm đi vào thực tế.

Việc ban hành Quyết định số 1020/QĐ-TTg vì vậy không chỉ là bước triển khai một nghị quyết của Quốc hội, mà còn là yêu cầu xử lý dứt điểm các điểm nghẽn đất đai cũ, khơi thông nguồn lực phát triển, bảo đảm kỷ cương pháp luật và giữ vững nguyên tắc: tháo gỡ vướng mắc phải đi liền với trách nhiệm, minh bạch và phòng ngừa sai phạm mới.