Vinachem tìm động lực tăng trưởng mới từ đất hiếm và bán dẫn

Sáng 23/6, tại Hà Nội, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tổ chức Hội nghị nghiệm thu kết quả thực hiện giai đoạn 1 đề tài “Nghiên cứu cơ hội, khả năng tham gia của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn”.

Hội nghị do Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú chủ trì với sự tham dự của Thành viên HĐTV Chu Văn Giáp, Phó Tổng Giám đốc Lê Hoàng, đại diện các ban chuyên môn của Tập đoàn, Hội đồng Khoa học, Ban Chủ nhiệm đề tài cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực hóa chất và công nghệ vật liệu.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và các ngành công nghiệp chiến lược, việc Vinachem chủ động nghiên cứu cơ hội tham gia chuỗi giá trị bán dẫn được đánh giá là bước đi có ý nghĩa quan trọng, thể hiện tư duy chuyển dịch từ sản xuất hóa chất truyền thống sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Đặc biệt, kết quả nghiên cứu giai đoạn 1 cho thấy Vinachem không chỉ có cơ hội tham gia lĩnh vực bán dẫn mà còn sở hữu nhiều lợi thế để phát triển các ngành vật liệu chiến lược, trong đó đất hiếm được xem là một trong những hướng đi tiềm năng nhất.

Đất hiếm – nền tảng cho các ngành công nghệ chiến lược

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu hiện nay, đất hiếm được xem là nguồn tài nguyên chiến lược có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn. Đây là nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho sản xuất chip bán dẫn, pin lưu trữ năng lượng, xe điện, thiết bị điện tử, năng lượng tái tạo, nam châm hiệu suất cao và nhiều lĩnh vực quốc phòng.

Trên cơ sở đánh giá lợi thế hiện có, Vinachem xác định đất hiếm là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với định hướng phát triển dài hạn của Tập đoàn. Với kinh nghiệm trong sản xuất hóa chất, chế biến khoáng sản cùng năng lực nghiên cứu khoa học công nghệ, Vinachem có điều kiện thuận lợi để tham gia các khâu tách chiết, tinh chế và phát triển vật liệu đất hiếm phục vụ các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Theo các chuyên gia tham dự hội nghị, việc nghiên cứu và từng bước làm chủ công nghệ chế biến sâu đất hiếm không chỉ giúp nâng cao giá trị tài nguyên trong nước mà còn góp phần xây dựng năng lực tự chủ về vật liệu chiến lược – yếu tố ngày càng đóng vai trò quyết định đối với sức cạnh tranh của nền công nghiệp quốc gia.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang có nhiều biến động, việc chủ động được nguồn vật liệu quan trọng sẽ tạo nền tảng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các ngành công nghiệp công nghệ cao, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Cơ hội từ chuỗi giá trị bán dẫn

Song song với định hướng phát triển đất hiếm, nghiên cứu của Vinachem cũng chỉ ra nhiều cơ hội tham gia chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn thông qua phát triển hóa chất điện tử, vật liệu công nghệ cao, khí công nghiệp chất lượng cao và các giải pháp hỗ trợ sản xuất.

Theo nhóm nghiên cứu, ngành bán dẫn không chỉ bao gồm hoạt động thiết kế và sản xuất chip mà còn là một hệ sinh thái rộng lớn với sự tham gia của các doanh nghiệp cung cấp vật liệu, hóa chất điện tử, khí công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu. Trong đó, hóa chất điện tử có độ tinh khiết siêu cao là vật tư không thể thiếu trong hầu hết các công đoạn sản xuất vi mạch.

Đây được xem là lĩnh vực mà Vinachem có thể từng bước tham gia nhờ sở hữu hệ sinh thái sản xuất tương đối hoàn chỉnh, từ hóa chất cơ bản, khí công nghiệp, xử lý môi trường đến các nguồn nguyên liệu khoáng sản quan trọng như apatit và đất hiếm.

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn hóa chất điện tử nhập khẩu, trong khi nhu cầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh cùng với sự phát triển của ngành điện tử và làn sóng đầu tư bán dẫn đang dịch chuyển vào Việt Nam. Điều này mở ra dư địa đáng kể cho các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng có giá trị gia tăng cao.

Theo định hướng nghiên cứu, trong giai đoạn đầu Vinachem có thể ưu tiên xây dựng năng lực phân tích đạt chuẩn quốc tế, đồng thời phát triển một số dòng hóa chất điện tử chủ lực như axit sulfuric, axit clohydric và axit phosphoric cấp điện tử. Đây là những sản phẩm có nhu cầu lớn trong sản xuất linh kiện và vi mạch bán dẫn.

Không chỉ mang lại cơ hội mở rộng thị trường, việc tham gia lĩnh vực bán dẫn còn giúp doanh nghiệp nâng cao trình độ công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khoa học công nghệ phải trở thành động lực tăng trưởng mới

Phát biểu kết luận hội nghị, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú ghi nhận và đánh giá cao kết quả nghiên cứu của nhóm thực hiện đề tài, đồng thời yêu cầu các đơn vị chuyên môn tiếp tục phối hợp hoàn thiện cơ sở dữ liệu, đánh giá cụ thể khả năng tham gia của từng đơn vị thành viên đối với các lĩnh vực mới.

Theo lãnh đạo Vinachem, khoa học công nghệ phải thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của Tập đoàn trong giai đoạn tới. Các kết quả nghiên cứu cần được chuyển hóa thành sản phẩm cụ thể, tạo ra doanh thu, lợi nhuận và giá trị gia tăng cho doanh nghiệp.

“Khoa học công nghệ phải trở thành động lực tăng trưởng mới của Tập đoàn. Điều quan trọng nhất là chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm cụ thể, tạo doanh thu, lợi nhuận và giá trị gia tăng cho doanh nghiệp”, Tổng Giám đốc Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng việc nghiên cứu tham gia chuỗi giá trị bán dẫn và đất hiếm không chỉ mở ra hướng phát triển mới cho Vinachem mà còn góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Vinachem sẽ đẩy nhanh xây dựng Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) cùng hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm của Tập đoàn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để nghiên cứu, làm chủ công nghệ, phát triển vật liệu mới và từng bước hình thành năng lực cạnh tranh trong các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Việc chủ động tìm kiếm động lực tăng trưởng mới từ đất hiếm và bán dẫn cho thấy Vinachem đang lựa chọn hướng đi gắn với xu thế phát triển của kinh tế tri thức và công nghiệp công nghệ cao. Không chỉ dừng lại ở khai thác lợi thế tài nguyên và năng lực sản xuất hiện có, Tập đoàn đang hướng tới mục tiêu tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị chiến lược, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.