Helios chậm thanh toán hơn 3.104 tỷ đồng trái phiếu đến hạn: Áp lực thanh khoản hay nút thắt pháp lý?

Hơn 3.104 tỷ đồng trái phiếu đến hạn nhưng chưa được thanh toán

Công ty Cổ phần Đầu tư và Dịch vụ Helios vừa công bố báo cáo về việc chậm thanh toán gốc, lãi trái phiếu theo quy định tại Thông tư số 76/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính. Hồ sơ công bố thông tin cho thấy doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán đối với lô trái phiếu HISCH2124001, có tổng giá trị phát hành 3.000 tỷ đồng.

Theo báo cáo của doanh nghiệp, số tiền chưa thanh toán bao gồm: Tiền lãi đến hạn ngày 24/3/2025 với giá trị 81,37 tỷ đồng; Tiền lãi đến hạn ngày 17/4/2025 với giá trị 22,60 tỷ đồng; Tiền gốc đến hạn ngày 23/6/2026 với giá trị 3.000 tỷ đồng.

Như vậy, tổng nghĩa vụ thanh toán chưa được thực hiện đã lên tới khoảng 3.104 tỷ đồng. Thông tin này được doanh nghiệp công bố trong báo cáo về tình trạng chậm thanh toán gốc, lãi trái phiếu.

Doanh nghiệp nêu nhiều nguyên nhân khác nhau cho từng khoản nợ

Đối với hai khoản lãi phát sinh trong năm 2025, Helios cho biết doanh nghiệp đã trình và được các trái chủ thông qua Nghị quyết ngày 10/6/2026 về việc miễn khoản lãi này.

Trong khi đó, đối với khoản nợ gốc 3.000 tỷ đồng đáo hạn ngày 23/6/2026, doanh nghiệp cho biết đã nộp 3.000 tỷ đồng vào tài khoản của cơ quan có thẩm quyền và hiện "đang chờ ý kiến của CQĐT" trước khi thực hiện thanh toán cho các trái chủ.

Điều này cho thấy việc chậm thanh toán không hoàn toàn được doanh nghiệp lý giải do thiếu nguồn tiền, mà còn gắn với một yếu tố pháp lý đang trong quá trình xử lý.

Lô trái phiếu quy mô lớn, lãi suất tối thiểu 11%/năm

Theo hồ sơ đăng ký tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), lô trái phiếu HISCH2124001 được phát hành với tổng giá trị đăng ký là 3.000 tỷ đồng theo đó là 30 triệu trái phiếu có kỳ hạn 60 tháng; Ngày phát hành: 23/6/2021; Ngày đáo hạn: 23/6/2026; Lãi suất bốn kỳ đầu 11%/năm, các kỳ tiếp theo bằng lãi suất tham chiếu cộng biên độ 4% nhưng không thấp hơn 11%/năm; Thanh toán lãi định kỳ 3 tháng/lần bằng hình thức chuyển khoản.

Trước thời điểm phát sinh việc chậm thanh toán, dữ liệu của VSDC cho thấy Helios từng nhiều lần thực hiện thanh toán lãi cho các kỳ trước và các thông báo thực hiện quyền liên quan đến lô trái phiếu này đã được công bố định kỳ.

Áp lực không chỉ nằm ở nghĩa vụ thanh toán

Trong thị trường trái phiếu doanh nghiệp, việc doanh nghiệp công bố chậm thanh toán không đồng nghĩa ngay với việc mất hoàn toàn khả năng chi trả. Tuy nhiên, đối với một khoản nghĩa vụ lên tới hơn 3.100 tỷ đồng, đây vẫn là tín hiệu mà nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý.

Ở góc độ tài chính, việc nghĩa vụ gốc đã đến hạn nhưng chưa thể hoàn tất thanh toán đồng nghĩa doanh nghiệp đang phải xử lý đồng thời nhiều vấn đề đảm bảo nguồn tiền để thực hiện nghĩa vụ với trái chủ; giải quyết các thủ tục hoặc vướng mắc pháp lý nếu có; duy trì niềm tin của nhà đầu tư và đối tác tài chính; hạn chế nguy cơ phát sinh các tranh chấp liên quan đến trái phiếu.

Đáng chú ý, trong báo cáo công bố thông tin lần này, Helios không đề cập thời điểm cụ thể khoản gốc 3.000 tỷ đồng sẽ được thanh toán cho trái chủ, mà chỉ cho biết đang chờ ý kiến của cơ quan có thẩm quyền đối với số tiền đã nộp.

Minh bạch thông tin là yêu cầu bắt buộc

Việc Helios thực hiện công bố thông tin bất thường về tình trạng chậm thanh toán được xem là nghĩa vụ bắt buộc đối với tổ chức phát hành trái phiếu riêng lẻ theo quy định hiện hành.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang đặt yêu cầu cao hơn về tính minh bạch và khả năng bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, diễn biến tiếp theo của khoản nghĩa vụ hơn 3.104 tỷ đồng sẽ tiếp tục là nội dung được thị trường theo dõi sát.

Nếu việc xử lý các vướng mắc pháp lý được hoàn tất trong thời gian tới, khả năng thanh toán đối với lô trái phiếu này sẽ có thêm cơ sở để được thực hiện. Ngược lại, việc kéo dài thời gian xử lý có thể tiếp tục tạo áp lực lên niềm tin của trái chủ cũng như uy tín của doanh nghiệp trên thị trường vốn.