Hàng loạt tồn tại trong hoạt động cung ứng dịch vụ, khuyến mại và quản trị bưu gửi tại SPX Express

Doanh nghiệp có quy mô lớn, sản lượng hàng chục triệu bưu gửi mỗi năm
Theo kết luận thanh tra, Công ty SPX Express (tiền thân là Công ty Shopee Express) hoạt động theo Giấy phép bưu chính do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp, cung cấp dịch vụ chuyển phát trên phạm vi liên tỉnh, liên tỉnh và quốc tế, phục vụ nhiều nhóm khách hàng, trong đó khách hàng chủ lực là sàn thương mại điện tử Shopee. Trên địa bàn Hải Phòng, doanh nghiệp có 39 bưu cục được đăng ký dưới hình thức địa điểm kinh doanh, trong đó 24 địa điểm hoạt động tính đến trước thời điểm thanh tra.

Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ghi nhận quy mô với: Năm 2022 gần 7 triệu bưu gửi, doanh thu 106,67 tỷ đồng; Năm 2023 gần 14 triệu bưu gửi, doanh thu 182,94 tỷ đồng; Năm 2024 hơn 21,46 triệu bưu gửi, doanh thu 237,82 tỷ đồng; Sáu tháng đầu năm 2025 hơn 7,2 triệu bưu gửi, doanh thu 82,56 tỷ đồng.

Được đánh giá cơ bản chấp hành đúng quy định
Qua kiểm tra hồ sơ và thực tế tại các địa điểm kinh doanh, Thanh tra thành phố Hải Phòng đánh giá SPX Express đã thực hiện đúng nhiều quy định của pháp luật về bưu chính.

Cụ thể, doanh nghiệp được xác định đã thực hiện đầy đủ quy định về giấy phép bưu chính, văn bản xác nhận hoạt động bưu chính, đăng ký địa điểm kinh doanh, hợp đồng cung ứng dịch vụ, công khai mẫu hợp đồng, công khai thông tin dịch vụ, quy trình chấp nhận bưu gửi, danh mục hàng hóa cấm vận chuyển, các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính, bảo vệ dữ liệu khách hàng, công bố chất lượng dịch vụ, giải quyết khiếu nại và thực hiện các văn bản chỉ đạo của cơ quan quản lý nhà nước trong thời kỳ thanh tra.

Đối với công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân, đoàn thanh tra ghi nhận doanh nghiệp đã ban hành chính sách bảo mật, phân quyền truy cập dữ liệu, quy định mục đích sử dụng thông tin khách hàng và tổ chức quản lý dữ liệu theo quy định của Nghị định số 13/2023/NĐ-CP.

Thanh tra chỉ rõ 5 nhóm tồn tại
Bên cạnh các nội dung chấp hành tốt, kết luận thanh tra xác định SPX Express còn tồn tại nhiều vi phạm, hạn chế cần khắc phục.

Phương tiện đo chưa được kiểm định đúng quy định
Qua kiểm tra tại 5 địa điểm kinh doanh, cơ quan thanh tra phát hiện 4/5 địa điểm sử dụng cân điện tử vi phạm quy định về kiểm định, gồm trường hợp không có tem kiểm định hoặc tem kiểm định đã hết hiệu lực.

Sau khi được nhắc nhở, doanh nghiệp đã thay thế toàn bộ thiết bị bằng các cân có giấy chứng nhận hiệu chuẩn còn hiệu lực. Tuy nhiên, Thanh tra xác định hành vi không thực hiện kiểm định định kỳ đối với phương tiện đo thuộc trường hợp có dấu hiệu vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về đo lường.

Khuyến mại vượt thời gian pháp luật cho phép
Một nội dung đáng chú ý được cơ quan thanh tra chỉ ra là trong năm 2024, SPX Express triển khai 17 chương trình khuyến mại bằng hình thức giảm giá đối với dịch vụ vận chuyển với tổng thời gian 210 ngày, vượt quá giới hạn 120 ngày trong một năm theo quy định của pháp luật về xúc tiến thương mại.

Thanh tra cũng lưu ý đây là hành vi tái phạm khi trước đó doanh nghiệp đã từng bị Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông xử phạt hành chính về nội dung tương tự.

Chưa thực hiện đúng quy trình xử lý bưu gửi không có người nhận
Theo kết luận thanh tra, doanh nghiệp không cung cấp được đầy đủ hồ sơ như biên bản xử lý, biên bản giao nhận, hóa đơn bán hàng và các tài liệu chứng minh việc xử lý bưu gửi không có người nhận theo đúng quy trình nội bộ đã ban hành.

Thanh tra xác định doanh nghiệp chưa thực hiện đúng quy định của Thông tư liên tịch số 18/2015/TTLT-BTTTT-BTC về xử lý bưu gửi không có người nhận.

Chưa chấp hành nghiêm kết luận thanh tra trước đó
Trong thời kỳ thanh tra, SPX Express có trách nhiệm thực hiện Kết luận thanh tra số 1394/KL-TTra ngày 13/9/2023 của Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông.

Tuy nhiên, Thanh tra Hải Phòng xác định doanh nghiệp vẫn còn hai tồn tại, gồm: thay đổi mẫu phiếu gửi nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục thông báo theo quy định; tiếp tục thực hiện chương trình khuyến mại vượt thời gian pháp luật cho phép trong năm 2024.

Dù doanh nghiệp đã có các biện pháp khắc phục và thực hiện quyết định xử phạt của cơ quan quản lý cạnh tranh, cơ quan thanh tra vẫn đánh giá việc chấp hành kết luận thanh tra trước đây chưa nghiêm túc.

Chậm thực hiện chế độ báo cáo

Kết luận thanh tra cũng ghi nhận doanh nghiệp chưa thực hiện đúng thời hạn báo cáo nghiệp vụ bưu chính theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông; đồng thời không thực hiện một số báo cáo theo mẫu quy định. Tuy nhiên, đối với một số hành vi đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, cơ quan thanh tra chỉ nêu tồn tại mà không áp dụng xử lý.

Từ các kết quả kiểm tra, Thanh tra thành phố Hải Phòng kiến nghị SPX Express: tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; khẩn trương khắc phục toàn bộ các tồn tại được chỉ ra; thực hiện nghiêm các quy định của Luật Bưu chính và các văn bản hướng dẫn; chấp hành đầy đủ các điều kiện ghi trong giấy phép bưu chính; phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh và Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hải Phòng để xử lý dứt điểm các nội dung thuộc thẩm quyền.

Đồng thời, Thanh tra thành phố Hải Phòng cũng đề nghị hai Sở Khoa học và Công nghệ nêu trên xác minh, xử lý các hành vi liên quan đến phương tiện đo và báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra thành phố.