Nguyễn Văn Sơn Phó Giám đốc Công ty TNHH Sơn Hải
Ngày 30/3/2026, Công an tỉnh Tuyên Quang thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và áp dụng lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với ông Nguyễn Văn Sơn (sinh năm 1953, trú tại phường Tây Hồ, Hà Nội), Phó Giám đốc Công ty TNHH Sơn Hải, về hành vi trốn thuế theo quy định tại khoản 3, Điều 200 Bộ luật Hình sự.
Động thái này được thực hiện sau khi cơ quan điều tra tiếp nhận kiến nghị từ Thanh tra tỉnh liên quan đến dự án kinh doanh nhà ở đô thị tại Km2 (nay thuộc phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang). Kết quả xác minh cho thấy, trong giai đoạn 2013–2016, doanh nghiệp đã thực hiện hàng loạt hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng không xuất hóa đơn giá trị gia tăng, không hạch toán doanh thu và không kê khai, nộp các nghĩa vụ thuế liên quan. Tổng số tiền gây thất thu cho ngân sách Nhà nước được xác định hơn 3,8 tỷ đồng.
Vụ việc không chỉ là một vi phạm cá biệt mà phản ánh một thực trạng đáng lo ngại trong hoạt động giao dịch bất động sản: hành vi “lách luật”, trốn thuế vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức tinh vi, để lại những hệ lụy sâu rộng đối với nền kinh tế và trật tự thị trường.
Việc cố tình "quên" hóa đơn hay kê khai giá trị giao dịch thấp hơn thực tế mang lại những tác động tiêu cực sâu rộng
Thất thu ngân sách và méo mó chính sách tài khóa
Thuế từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản, bao gồm thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp, là nguồn thu quan trọng của ngân sách Nhà nước. Khi các giao dịch không được kê khai trung thực, nguồn thu này bị thất thoát trực tiếp.
Trong vụ án tại Tuyên Quang, con số hơn 3,8 tỷ đồng chỉ là phần nổi của tảng băng. Nếu tình trạng này diễn ra trên diện rộng, quy mô thất thu có thể lên tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, làm suy giảm nguồn lực cho đầu tư công, an sinh xã hội và phát triển hạ tầng.
Đáng chú ý, việc trốn thuế còn làm sai lệch dữ liệu thị trường, yếu tố đầu vào quan trọng để cơ quan quản lý hoạch định chính sách tài khóa và điều tiết thị trường bất động sản.
Bóp méo cạnh tranh, tạo lợi thế bất bình đẳng
Trong môi trường kinh doanh, việc một số doanh nghiệp cố tình “né” nghĩa vụ thuế tạo ra lợi thế chi phí không chính đáng so với các đơn vị tuân thủ pháp luật. Điều này dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh, khiến các doanh nghiệp làm ăn minh bạch bị bất lợi.
Hệ quả là thị trường bị phân mảnh, niềm tin của nhà đầu tư suy giảm, đồng thời khuyến khích tâm lý “làm liều” để tồn tại. Về dài hạn, điều này phá vỡ nguyên tắc cạnh tranh công bằng, nền tảng của một thị trường bất động sản phát triển bền vững.
Rủi ro pháp lý lan sang người mua
Một hệ lụy ít được chú ý nhưng đặc biệt nghiêm trọng là rủi ro đối với người mua bất động sản. Khi giao dịch không được kê khai đúng giá trị hoặc không có hóa đơn chứng từ hợp pháp, người mua có thể đối mặt với hàng loạt hệ quả: Khó khăn trong việc chứng minh quyền lợi khi xảy ra tranh chấp; Rủi ro bị truy thu thuế hoặc xử phạt hành chính; Vướng mắc trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc sang tên tài sản.
Trong nhiều trường hợp, người mua dù không trực tiếp vi phạm vẫn trở thành “bên chịu trận” khi cơ quan chức năng vào cuộc xử lý sai phạm.
Gia tăng nguy cơ hình sự hóa quan hệ kinh tế
Theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự, hành vi trốn thuế với số tiền lớn có thể bị xử lý hình sự với khung hình phạt nghiêm khắc. Vụ việc của Công ty TNHH Sơn Hải là minh chứng rõ nét cho xu hướng tăng cường xử lý hình sự các vi phạm trong lĩnh vực thuế.
Điều này cho thấy, ranh giới giữa vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự trong hoạt động kinh doanh ngày càng được siết chặt. Một quyết định “lách luật” ngắn hạn có thể dẫn đến hậu quả pháp lý lâu dài, thậm chí làm gián đoạn toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp.
Làm suy giảm tính minh bạch của thị trường bất động sản
Một thị trường bất động sản lành mạnh đòi hỏi tính minh bạch cao về giá cả, giao dịch và nghĩa vụ tài chính. Khi hành vi trốn thuế diễn ra, giá trị giao dịch thực tế bị che giấu, tạo ra “hai mức giá” - giá trên hợp đồng và giá thực tế.
Hiện tượng này không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý mà còn làm méo mó tín hiệu thị trường, ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư và người dân. Về lâu dài, nó làm suy giảm niềm tin vào tính công khai, minh bạch của toàn bộ hệ thống.
Cảnh báo và yêu cầu siết chặt kỷ cương pháp luật
Từ vụ án tại Tuyên Quang, cơ quan công an khuyến cáo các tổ chức, cá nhân cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính trong hoạt động kinh doanh bất động sản.
Trong bối cảnh Nhà nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, kết nối dữ liệu đất đai - tài chính - ngân hàng, các hành vi gian lận ngày càng khó che giấu. Việc siết chặt thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm được xem là giải pháp then chốt nhằm lập lại kỷ cương thị trường.
Vụ án trốn thuế tại Công ty TNHH Sơn Hải là lời cảnh tỉnh rõ ràng về những hệ lụy đa chiều của hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bất động sản. Không chỉ gây thất thu ngân sách, trốn thuế còn làm méo mó thị trường, gia tăng rủi ro pháp lý và bào mòn niềm tin của xã hội.
Trong một thị trường đang hướng tới minh bạch và chuyên nghiệp hóa, tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ mà còn là điều kiện sống còn đối với mỗi doanh nghiệp. Bất kỳ hành vi “lách luật” nào, dù tinh vi đến đâu, cũng sẽ phải trả giá - không chỉ bằng tiền bạc mà còn bằng uy tín và sự tồn tại lâu dài trên thị trường.
