Sửa 9 luật về quân sự, quốc phòng, kiện toàn tổ chức quân sự địa phương tinh, gọn, mạnh

Tiếp tục phiên thảo luận tại Hội trường Quốc hội sáng 8/8, dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, các đại biểu Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.

Dự án Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; gắn với phân cấp, phân quyền tối đa, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đáp ứng yêu cầu cấp thiết của thực tiễn.

Theo dự thảo, các nội dung sửa đổi tập trung vào những quy định chịu tác động trực tiếp từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tổ chức quân sự địa phương. Dự án không thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của 9 luật hiện hành.

Dự thảo Luật gồm 10 điều, lần lượt sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự và Luật Dân quân tự vệ.

Trước đó, tại các phiên thảo luận ở tổ, đã có 69 ý kiến phát biểu góp ý đối với dự án Luật.

Các đại biểu đánh giá cao sự chủ động, khẩn trương của Chính phủ và Bộ Quốc phòng trong rà soát khối lượng lớn quy định liên quan đến 9 luật, qua đó xây dựng hồ sơ dự án Luật cơ bản bảo đảm chất lượng. Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo đã bước đầu đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức quân sự địa phương theo hướng tinh, gọn, mạnh; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để phân định rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cấp, các lực lượng.

Thống nhất chức vụ, cấp bậc quân hàm trong tổ chức quân sự địa phương mới

Góp ý về việc bổ sung chức vụ cơ bản của cấp tỉnh và cấp xã tại Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, đại biểu Tô Thành Quyết (Ninh Bình) cho rằng các quy định trong dự thảo cần bảo đảm thống nhất với mô hình tổ chức quân sự địa phương mới.

Theo đại biểu, thực hiện chủ trương của Trung ương về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp tổ chức quân sự địa phương tinh, gọn, mạnh, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đã triển khai nhiều kế hoạch, nghị quyết, quyết định liên quan.

Trong đó, đã giải thể 964 Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện, thành lập 145 Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực; giải thể 44 Bộ Chỉ huy quân sự bộ đội biên phòng cấp tỉnh, thành lập 30 Ban Chỉ huy bộ đội biên phòng trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh; đồng thời thành lập, điều chỉnh một số lực lượng phù hợp với mô hình mới.

Việc tổ chức lại khiến quy mô tổ chức, biên chế, lực lượng, địa bàn đảm nhiệm cũng như chức năng, nhiệm vụ của Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh được mở rộng. Vì vậy, dự thảo Luật bổ sung, điều chỉnh chức vụ, chức danh phù hợp với yêu cầu thực tế.

Đối với cấp xã, dự thảo bổ sung chức vụ Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã tương đương Tiểu đoàn trưởng, có trần cấp bậc quân hàm cao nhất là Trung tá; Phó Chỉ huy trưởng và Chính trị viên phó tương đương Phó Tiểu đoàn trưởng, Chính trị viên phó Tiểu đoàn, có trần quân hàm Thiếu tá.

Đại biểu Tô Thành Quyết cho rằng cách quy định này cơ bản phù hợp với tổ chức, biên chế của Quân đội và các quy định hiện hành.

Liên quan chức danh Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, các đại biểu đề nghị làm rõ việc bố trí sĩ quan hay do Bí thư Đảng ủy xã kiêm nhiệm để bảo đảm thống nhất giữa Luật và các quy định của Trung ương.

Phát biểu giải trình, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cho biết Bộ Quốc phòng tiếp thu các ý kiến của đại biểu và sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo. Ông cũng nêu rõ quan điểm về việc bố trí Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã theo yêu cầu tổ chức mới, trong đó nhấn mạnh chức danh này cần được bố trí là sĩ quan.

Hoàn thiện pháp lý để bộ máy quân sự địa phương vận hành thông suốt

Đại biểu Lưu Tiến Long (Hà Nội) cho rằng việc sửa đổi, bổ sung 9 luật về quân sự, quốc phòng là yêu cầu khách quan và cấp thiết trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, đặt ra những yêu cầu mới đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Theo đại biểu, chiến tranh hiện đại, tác chiến công nghệ cao, không gian mạng và yêu cầu bảo vệ chủ quyền quốc gia đang đặt ra nhiều vấn đề mới. Do đó, hệ thống pháp luật về quân sự, quốc phòng cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm sự thống nhất giữa mô hình tổ chức mới và hệ thống pháp luật hiện hành. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp đơn vị hành chính và đưa sĩ quan quân đội về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã đã tạo ra những thay đổi lớn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng ở cơ sở.

Đại biểu cho rằng nếu các quy định pháp luật không được sửa đổi kịp thời, có thể phát sinh bất cập trong xác định thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương.

Giải trình trước Quốc hội, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết mục tiêu của việc sửa đổi 9 luật lần này là đáp ứng yêu cầu tổ chức mới, trong đó có việc thành lập 3.319 Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và từng bước tổ chức lại mô hình Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng khẳng định các nội dung khác được đại biểu quan tâm sẽ tiếp tục được nghiên cứu để sửa đổi, hoàn thiện trong các luật liên quan như Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, Luật Quốc phòng, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Dân quân tự vệ và các văn bản quy phạm pháp luật khác.

Về phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự tại các xã biên giới, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đã thống nhất phương án phối hợp trong bối cảnh lực lượng Công an chính quy được bố trí tại cấp xã. Theo đó, công tác bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn xã thuộc trách nhiệm của lực lượng Công an; trong khi Bộ đội Biên phòng tiếp tục giữ vai trò quản lý chính đối với khu vực biên giới và cửa khẩu.

Hai Bộ đang phối hợp sửa đổi Nghị định 03 của Chính phủ về quan hệ phối hợp giữa hai lực lượng nhằm phù hợp với yêu cầu thực tế.

Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cũng đề cập việc quản lý các phương tiện bay không người lái và một số nội dung khác được đại biểu Quốc hội quan tâm, đồng thời cảm ơn các địa phương đã quan tâm, tạo điều kiện để lực lượng quân sự cấp xã hoạt động hiệu quả.

Việc sửa đổi, bổ sung 9 luật lần này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho mô hình tổ chức quân sự địa phương mới, bảo đảm hệ thống lãnh đạo, chỉ huy được vận hành thống nhất, liên tục, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng từ Trung ương đến cơ sở.