Lợi nhuận tăng mạnh nhưng doanh thu lại suy giảm
Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 cho thấy TKV đạt doanh thu thuần 137.063 tỷ đồng, giảm hơn 8.292 tỷ đồng so với mức 145.355 tỷ đồng của năm 2024. Đây là năm hiếm hoi doanh thu doanh nghiệp đi lùi trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ than và khoáng sản vẫn duy trì ở mức cao.
Điểm đáng chú ý là mặc dù doanh thu giảm, lợi nhuận gộp vẫn tăng từ 20.730 tỷ đồng lên 22.504 tỷ đồng, tương ứng tăng gần 1.774 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp theo đó cải thiện từ khoảng 14,3% lên 16,4%.
Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 8.369 tỷ đồng, tăng hơn 17% so với năm trước; lợi nhuận trước thuế đạt 8.472 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 6.689 tỷ đồng, tăng 1.275 tỷ đồng, tương đương gần 24% so với năm 2024.
Sự tăng trưởng lợi nhuận trong bối cảnh doanh thu suy giảm phản ánh việc TKV cải thiện đáng kể hiệu quả sản xuất, tiết giảm giá vốn và kiểm soát tốt hơn các yếu tố chi phí trực tiếp. Tuy nhiên, khi đi sâu vào cấu trúc tài sản và dòng tiền, bức tranh tài chính lại cho thấy nhiều vấn đề cần được theo dõi.
Hàng tồn kho tăng thêm hơn 6.200 tỷ đồng
Một trong những chỉ tiêu gây chú ý nhất trên bảng cân đối kế toán là hàng tồn kho.
Tại ngày 31/12/2025, hàng tồn kho hợp nhất của TKV đạt 29.010 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 22.793 tỷ đồng đầu năm. Như vậy chỉ trong vòng một năm, quy mô tồn kho đã tăng thêm khoảng 6.216 tỷ đồng, tương đương tăng hơn 27%.
Đây là mức tăng rất lớn đối với một doanh nghiệp khai khoáng có doanh thu hơn 137.000 tỷ đồng.
Việc tồn kho tăng mạnh có thể phản ánh nhiều khả năng sản lượng khai thác tăng nhanh hơn tốc độ tiêu thụ; Nhu cầu thị trường chưa hấp thụ hết nguồn cung; doanh nghiệp chủ động dự trữ nguyên liệu và thành phẩm hoặc một số dự án chế biến sâu chưa tiêu thụ được sản lượng như kỳ vọng.
Mặc dù TKV đã hoàn nhập một phần dự phòng giảm giá hàng tồn kho khi khoản dự phòng giảm từ 626 tỷ đồng xuống còn 367 tỷ đồng, song quy mô tồn kho gần 29.000 tỷ đồng vẫn tạo áp lực rất lớn lên vốn lưu động và khả năng luân chuyển dòng tiền.
Đáng chú ý, hàng tồn kho hiện chiếm tới hơn 24% tổng tài sản của tập đoàn.
Nợ vay tài chính vượt 33.500 tỷ đồng
Bên cạnh hàng tồn kho, áp lực tài chính của TKV tiếp tục thể hiện rõ qua quy mô nợ vay.
Tại thời điểm cuối năm 2025: Vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn đạt 19.272 tỷ đồng. Vay và nợ thuê tài chính dài hạn đạt 14.275 tỷ đồng.
Tổng cộng, nợ vay tài chính của TKV đã lên tới 33.547 tỷ đồng.
Mặc dù tổng nợ phải trả giảm nhẹ từ 65.363 tỷ đồng xuống 64.591 tỷ đồng, nhưng riêng nợ vay lại tăng hơn 4.700 tỷ đồng so với đầu năm.
Quy mô vay nợ lớn khiến chi phí tài chính của tập đoàn tăng mạnh.
Năm 2025, chi phí tài chính lên tới 2.336 tỷ đồng. Trong đó riêng chi phí lãi vay đạt 1.875 tỷ đồng.
Điều này cho thấy lợi nhuận của TKV vẫn đang chịu áp lực đáng kể từ đòn bẩy tài chính, nhất là trong bối cảnh lãi suất và nhu cầu vốn cho các dự án khai thác, điện lực, alumin vẫn ở mức cao.
Dòng tiền đầu tư tiếp tục "ngốn" hơn 7.100 tỷ đồng
Một điểm đáng chú ý khác là dòng tiền. Năm 2025, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt gần 9.973 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 5.657 tỷ đồng năm 2024. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi vẫn tạo ra lượng tiền mặt lớn.
Tuy nhiên, dòng tiền đầu tư tiếp tục âm tới 7.154 tỷ đồng.
Trong năm, TKV đã chi 10.704 tỷ đồng để mua sắm, xây dựng tài sản cố định và tài sản dài hạn. 6.323 tỷ đồng cho vay hoặc mua các công cụ nợ. Đồng thời thu hồi được khoảng 9.213 tỷ đồng từ các khoản đầu tư và cho vay.
Dòng tiền đầu tư âm kéo dài phản ánh đặc thù của ngành khai khoáng - năng lượng khi phải liên tục đầu tư cho mỏ mới, hạ tầng khai thác, nhà máy tuyển than, alumin và các dự án điện.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc áp lực huy động vốn sẽ còn kéo dài trong các năm tới.
Khối tài sản gần 120.000 tỷ đồng nhưng hiệu quả sinh lời chưa thực sự nổi bật
Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản hợp nhất của TKV đạt 119.568 tỷ đồng, tăng hơn 3.200 tỷ đồng so với đầu năm.
Dòng tiền đầu tư âm kéo dài phản ánh đặc thù của ngành khai khoáng - năng lượng khi phải liên tục đầu tư cho mỏ mới, hạ tầng khai thác, nhà máy tuyển than, alumin và các dự án điện.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc áp lực huy động vốn sẽ còn kéo dài trong các năm tới.
Khối tài sản gần 120.000 tỷ đồng nhưng hiệu quả sinh lời chưa thực sự nổi bật
Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản hợp nhất của TKV đạt 119.568 tỷ đồng, tăng hơn 3.200 tỷ đồng so với đầu năm.
Trong đó, Tài sản cố định đạt 43.387 tỷ đồng. Chi phí xây dựng cơ bản dở dang đạt 8.090 tỷ đồng. Tài sản dài hạn khác đạt 7.102 tỷ đồng. Hàng tồn kho đạt gần 29.010 tỷ đồng.
Với tổng tài sản gần 120.000 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 6.689 tỷ đồng, tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) của tập đoàn chỉ ở mức khoảng 5,6%.
Con số này tuy không thấp đối với ngành khai khoáng vốn có đặc thù đầu tư lớn, nhưng cũng cho thấy lượng tài sản khổng lồ đang tạo ra mức sinh lời chưa thật sự tương xứng.
Đặc biệt, quy mô tài sản dở dang hơn 8.000 tỷ đồng cho thấy nhiều dự án vẫn đang trong quá trình đầu tư, chưa thể chuyển hóa ngay thành doanh thu và lợi nhuận.
Vốn chủ sở hữu tăng mạnh nhờ lợi nhuận giữ lại
Một điểm sáng đáng ghi nhận là nền tảng vốn của TKV tiếp tục được củng cố.
Vốn chủ sở hữu cuối năm đạt 54.977 tỷ đồng, tăng hơn 4.500 tỷ đồng so với đầu năm. Đáng chú ý, vốn điều lệ được tăng mạnh từ 35.000 tỷ đồng lên 41.259 tỷ đồng.
Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt 4.287 tỷ đồng, cao hơn mức 2.942 tỷ đồng đầu năm. Điều này giúp hệ số tự chủ tài chính của tập đoàn được cải thiện đáng kể.
Những dấu hỏi phía sau bức tranh lợi nhuận
Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 cho thấy TKV đang duy trì được vị thế là doanh nghiệp khai khoáng lớn nhất Việt Nam với quy mô tài sản gần 120.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 6.700 tỷ đồng.
Tuy nhiên, phía sau mức tăng trưởng lợi nhuận là hàng loạt tín hiệu cần theo dõi: Doanh thu giảm hơn 8.000 tỷ đồng. Hàng tồn kho tăng thêm trên 6.200 tỷ đồng. Nợ vay tài chính vượt 33.500 tỷ đồng. Chi phí lãi vay gần 1.900 tỷ đồng mỗi năm. Hơn 8.000 tỷ đồng vẫn nằm trong các dự án xây dựng cơ bản dở dang. Dòng tiền đầu tư tiếp tục âm trên 7.100 tỷ đồng.
Trong bối cảnh ngành than và khoáng sản đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ theo yêu cầu phát triển bền vững, bài toán của TKV không chỉ là duy trì tăng trưởng lợi nhuận, mà còn phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, giảm áp lực tồn kho và kiểm soát đòn bẩy tài chính để đảm bảo chất lượng tăng trưởng trong dài hạn.
