Ngành Tư pháp Bắc Ninh: Kiến tạo môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi, thúc đẩy phát triển bền vững

Sau sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ngành Tư pháp Bắc Ninh tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đổi mới phương thức phục vụ và tăng cường hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Trao đổi với Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tư pháp, nhấn mạnh yêu cầu gắn chất lượng tham mưu với hiệu quả thực thi, tháo gỡ vướng mắc, giảm chi phí tuân thủ và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp.
Anh 1
Ông Lê Anh Tuấn – Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Bắc Ninh

Thời gian qua, Sở Tư pháp đã tập trung những nhiệm vụ gì để bảo đảm công tác tư pháp thông suốt, thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển, thưa ông?

Yêu cầu đặt ra là vừa duy trì công tác tư pháp thông suốt, vừa hoàn thiện cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động quản lý, điều hành và phát triển kinh tế – xã hội. Sở Tư pháp chủ động tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo thực hiện các quy định về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật; rà soát nội dung không còn phù hợp, mâu thuẫn hoặc chồng chéo để đề xuất xử lý.

Tổng số văn bản quy phạm pháp luật của hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh trước đây được rà soát là 793, đã xử lý 745 văn bản. Qua đó, kịp thời nhận diện những quy định không còn phù hợp với pháp luật hiện hành và thực tế địa phương, tham mưu sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ theo thẩm quyền.

Cùng với rà soát, Sở tham mưu xây dựng chương trình ban hành văn bản đáp ứng yêu cầu sau hợp nhất. Năm 2025, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 79/QĐ-UBND ngày 01/8/2025 Ban hành Chương trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) năm 2025, theo đó đã ban hành là 162 văn bản (55 Nghị quyết và 107 Quyết định). Năm 2026, tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 53/QĐ-UBND ngày 17/01/2026 về việc ban hành Chương trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của UBND thành phố năm 2026, theo đó tổng số văn bản đã ban hành: 103 văn bản (34 Nghị quyết; 66 Quyết định của UBND thành phố; 03 Quyết định của Chủ tịch UBND thành phố). Chúng tôi xác định số lượng văn bản được xử lý, ban hành mới chỉ phản ánh một phần kết quả. Điều quan trọng là chất lượng nội dung, tính thống nhất và khả thi. Vì vậy, công tác lấy ý kiến, thẩm định, kiểm tra, rà soát được chú trọng để phát hiện bất cập từ quá trình xây dựng đến thực thi chính sách.

Sở đồng thời biên soạn cẩm nang nghiệp vụ công tác văn bản cho cấp tỉnh, cấp xã, hướng dẫn quy trình xây dựng pháp luật gắn với quy chế làm việc của cấp ủy. Những vướng mắc vượt thẩm quyền được tổng hợp, kiến nghị cơ quan Trung ương; nội dung trả lời được chuyển tới các ngành, địa phương nghiên cứu, thực hiện.

Mục tiêu là bảo đảm hệ thống văn bản được áp dụng thống nhất, chính quyền thực hiện đúng thẩm quyền, người dân và doanh nghiệp có căn cứ rõ ràng để thực hiện quyền, nghĩa vụ và phát triển sản xuất, kinh doanh.

A nh 2
Hội nghị hỗ trợ pháp lý cho cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh do Sở Tư pháp Bắc Ninh phối hợp tổ chức (ngày 22 và 23/7/2026), góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số đang góp phần thay đổi phương thức hoạt động, chất lượng phục vụ của ngành Tư pháp ra sao?

Chuyển biến chúng tôi hướng tới là giảm thực chất thời gian, giấy tờ và công sức của người dân, doanh nghiệp. Đưa thủ tục lên môi trường điện tử phải đi cùng chuẩn hóa quy trình và khai thác hiệu quả dữ liệu đã có.

Sở Tư pháp tập trung rà soát, đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, khai thác dữ liệu dân cư, hộ tịch và các cơ sở dữ liệu liên quan. Việc xác thực, đối chiếu thông tin giúp hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những dữ liệu cơ quan nhà nước đã có và có thể khai thác theo quy định.

Trong lĩnh vực hộ tịch, số hóa, cập nhật và quản lý dữ liệu tập trung tạo thuận lợi hơn cho tra cứu, xác minh và giải quyết các thủ tục liên quan. Người dân có thể thực hiện một số thủ tục trực tuyến, giảm việc đi lại nhiều lần. Công chứng, chứng thực và các lĩnh vực khác cũng từng bước ứng dụng công nghệ phù hợp với yêu cầu nghiệp vụ.

Chuyển đổi số hỗ trợ đắc lực hoạt động điều hành. Xử lý văn bản, theo dõi tiến độ, trao đổi nghiệp vụ, tổng hợp báo cáo và quản lý hồ sơ trên môi trường điện tử giúp xác định rõ trách nhiệm, phát hiện công việc chậm và hạn chế bỏ sót nhiệm vụ.

Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, sự liên thông của hệ thống và năng lực công chức. Sở tiếp tục bồi dưỡng kỹ năng số, tăng kỷ luật hành chính, rà soát những khâu còn bất cập để điều chỉnh. Cải cách hành chính là yêu cầu đối với toàn bộ hoạt động của ngành, với chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp ở vị trí trung tâm.

Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Sở Tư pháp đã lựa chọn những nội dung gì để hỗ trợ doanh nghiệp?

Tinh thần xuyên suốt là góp phần xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Với chức năng của mình, Sở tập trung cả khâu tham mưu chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận, áp dụng pháp luật.

Trước hết, chúng tôi nâng chất lượng xây dựng, rà soát văn bản, kịp thời tham mưu xử lý hoặc kiến nghị sửa đổi những quy định không còn phù hợp, có nguy cơ tạo rào cản cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Sở đã chủ động tham mưu UBND tỉnh triển khai chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026–2030 và kế hoạch thực hiện năm 2026. Trong quá trình triển khai, Sở Tư pháp phối hợp với các ngành, hiệp hội doanh nghiệp và địa phương tổ chức ba hội nghị bồi dưỡng kiến thức pháp luật kết hợp đối thoại.

Nội dung được lựa chọn từ những vấn đề tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh như chính sách thuế mới, bảo hiểm bắt buộc, hợp đồng và tranh chấp hợp đồng thương mại, kinh tế. Thông qua trao đổi, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được cập nhật kiến thức và giải đáp vướng mắc phát sinh khi áp dụng.

Cùng với hội nghị trực tiếp, Sở phối hợp cập nhật thông tin, tài liệu về chính sách và hỗ trợ pháp lý trên Cổng thông tin điện tử Phổ biến, giáo dục pháp luật của tỉnh, từng bước mở rộng khả năng tiếp cận.

Hỗ trợ pháp lý cần tiến gần hơn tới nhu cầu quản trị của doanh nghiệp. Hiểu đúng quy định giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa tranh chấp, nhận diện rủi ro, thực hiện nghĩa vụ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Đây là nền tảng để xây dựng văn hóa kinh doanh thượng tôn pháp luật, nâng năng lực phát triển lâu dài.

Trong giai đoạn mới của thành phố Bắc Ninh, đâu là những ưu tiên của ngành Tư pháp để tiếp tục tạo nền tảng pháp lý thuận lợi, hiệu lực, hiệu quả cho phát triển bền vững, thưa ông?

Trước hết là chủ động tham gia từ giai đoạn xây dựng chính sách, nâng chất lượng tham mưu, thẩm định. Những cơ chế liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo cần được xem xét kỹ về tính hợp hiến, hợp pháp và khả thi, hạn chế phát sinh rào cản, chi phí tuân thủ không cần thiết.

Cùng với đó, tăng kiểm tra, rà soát và theo dõi thực thi để phát hiện sớm quy định chồng chéo, bất cập. Một chính sách tốt cần được áp dụng thống nhất, hiệu quả; vướng mắc trong thực tiễn phải được phản ánh trở lại để kịp thời tham mưu xử lý.

Chúng tôi tiếp tục đổi mới hỗ trợ pháp lý trên nền tảng số, cung cấp thông tin dễ tiếp cận, tăng cảnh báo rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng năng lực tuân thủ. Số hóa dữ liệu, cải thiện dịch vụ công trực tuyến và kiểm soát tiến độ giải quyết hồ sơ cũng là nhiệm vụ thường xuyên.

Yếu tố quyết định vẫn là đội ngũ. Cán bộ tư pháp cần vững chuyên môn, trách nhiệm, hiểu thực tiễn và có khả năng phối hợp, hướng dẫn cơ sở. Chất lượng tham mưu phải được thể hiện qua việc giải quyết đúng vấn đề, đúng thẩm quyền và phục vụ hiệu quả.

Lợi thế cạnh tranh của địa phương còn nằm ở chất lượng thể chế và mức độ an toàn pháp lý. Ngành Tư pháp Bắc Ninh sẽ nỗ lực để pháp luật trở thành nền tảng tạo dựng niềm tin, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư lâu dài và người dân yên tâm phát triển.

Trân trọng cảm ơn ông!