Chiều 24/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, với 474/476 đại biểu có mặt tán thành. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, trừ một số quy định có thời điểm áp dụng riêng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là tập trung sửa đổi, bổ sung Điều 6 và thay thế Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện bằng Phụ lục mới ban hành kèm theo Luật.
Theo danh mục mới, có 137 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, thuộc nhiều lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, năng lượng, giao thông, bất động sản, xây dựng, giáo dục, y tế, nông nghiệp, môi trường và công nghệ thông tin.
Cắt giảm 62 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Theo thông tin được công bố sau khi Quốc hội thông qua Luật, quá trình rà soát đã cắt giảm 62 ngành, nghề, sửa đổi, bổ sung 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Dự kiến, việc điều chỉnh này sẽ cắt giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 232 thủ tục hành chính. Việc cắt giảm tập trung vào những ngành, nghề không thật sự cần thiết phải quy định điều kiện kinh doanh; những lĩnh vực có thể chuyển sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề hoặc phương thức hậu kiểm. Các ngành, nghề có điều kiện không rõ ràng, có tính chất tương tự nhau, đã được kiểm soát bằng cơ chế quản lý khác hoặc không còn quy định điều kiện đầu tư kinh doanh cũng thuộc diện được rà soát, cắt giảm.
Trước đó, Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP đã giảm số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện từ 198 xuống 142 ngành, nghề, áp dụng từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Với Luật vừa được Quốc hội thông qua, danh mục này tiếp tục được điều chỉnh còn 137 ngành, nghề.
Bổ sung các lĩnh vực kinh doanh mới
Cùng với việc cắt giảm, danh mục mới cập nhật một số hoạt động kinh doanh phát sinh trong quá trình phát triển kinh tế số và dữ liệu. Trong đó có hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa; dịch vụ sàn dữ liệu; sản phẩm và dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu; dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân.
Việc cập nhật các lĩnh vực mới cho thấy quá trình sửa đổi danh mục không chỉ hướng đến giảm số lượng ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, mà còn điều chỉnh phạm vi quản lý phù hợp với những hoạt động kinh doanh mới phát sinh.
Đối với các lĩnh vực như an ninh, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, y tế, xây dựng, việc duy trì điều kiện đầu tư kinh doanh được xác định là cần thiết nhằm bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư có hiệu lực từ ngày 01/3/2027. Đối với những ngành, nghề được cắt giảm, cơ quan có thẩm quyền sẽ nghiên cứu các phương án quản lý thay thế như tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề, nhằm bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước sau khi điều kiện kinh doanh được bãi bỏ.
